اما یکی از ویژگی های ICT، رشد سریع و تغییر رو به جلوی این فناوری است به گونه ای که با گذر زمان، دسترسی به اطلاعات بیش از پیش تسهیل شده و تعداد خدمات قابل ارائه در این حوزه افزایش چشمگیر پیدا می کند.
وایمکس یکی از جدید ترین فناوری ها در این حوزه محسوب می شود که در در سال 2001 میلادی، با هدف انتقال داده به صورت بی سیم معرفی شده و فن آوری آن شباهت های زیادی به ارتباطات WiFi (شبکه بیسیم رایج در شرکتها و خانهها) دارد اما هم سرعت انتقال و هم گستره آن از وای فای بیش تر است.
امروزه از این فنآوری به منظور بالابردن اتصال باندپهن در دستگاه های موبایل و ثابت که در سرتاسر جهان و همچنین برای رساندن اینترنت پرسرعت و اتصالات بهتر به کشورهایی که از نظر اقتصادی با مشکل روبرو هستند استفاده می شود.
ویژگی های وایمکس به گونه ای است که از این فن آوری به عنوان گزینه ارزانتر نسبت به دیگر گزینه های موجود در کشورهای در حال توسعه جهت راه اندازی شبکه های اینترنت پرسرعت، استفاده شده و با آزمایش وایمکس در کشورهای درحال توسعه کشورهای جهان اول نیز به استفاده از این فن آوری ارزان قیمت علاقمند شده اند و دولت ها و شرکت ها به دنبال توسعه وایمکس در کشورهای خود هستند.
از نظر فنی، وایمکس یک سیستم ارتباطی و دیجیتالی بیسیم است که به عنوان پروتکل 802.16 توسط IEEE شناخته میشود و به عنوان جایگزینی برای شبکههای بیسیم نواحی شهری تعیین شده است.
وایمکس میتواند دستیابی بیسیم پهن باند را فراهم کند که شعاع حدود 50 کیلومتر پیرامون ایستگاههای ثابت و حدود 5 تا 15 کیلومتر پیرامون ایستگاههای سیار را پوشش میدهد.
این درحالی است که برعکس سرویس وایمکس، استانداردهای شبکههای بی سیم محلی برای سیستم وایفای در پروتکل 802.11 در اکثر حالتها به شعاع پوشش حدود 30 تا 100 متر محدود شده است.
با این فنآوری سرعت دادهها در شبکههایی مانند وایفای به سادگی پشتیبانی میشود و در مقابل تداخل امواج کاهش مییابد و میتوان این سیستم را برای شبکههای بیسیم دقیقا به طور مشابه با پروتکلهای رایج وای فای مورد استفاده قرار داد.
روش کار وایمکس را به صورت ساده میتوان اینگونه توضیح داد که ارائه دهنده سرویس اینترنت یک دکل فرستنده در محل مناسبی نصب میکند که میتواند امواج خود را در دایرهای با شعاع چند کیلومتر ارسال کند.
در سوی دیگر، گیرنده یا کاربر نیز آنتن گیرندهای را به همراه یک مودم مخصوص در محلی که امواج به خوبی دریافت شوند، نصب میکند و تنظیمات لازم را انجام میدهد و با نصب این فرستندهها و گیرندهها، ارتباط بین مرکز سرویس دهنده برقرار میشود.
انواع ارتباط اینترنتی
در حال حاضر ارتباط با اینترنت از سه طریق انجام میشود؛ نخستین روش از طریق خط تلفن است که به صورت Dial Up و با شمارهگیری انجام و به اشغال شدن خط تلفن منجر میشود.
اما روش دوم استفاده از خطوط تلفن به صورتی است که دیگر نیازی به شماره گیری نیست و تلفن اشغال نمیشود که همان روش اینترنت پرسرعت است و روش سوم استفاده از اینترنت از طریق امواج رادیویی است که از سرویس دهنده به محل دریافت کننده منتقل میشود.
وقتی که این نوع اینترنت برقرار میشود، اینترنت به شکل بیسیم به محلهایی مثل فروشگاههای بزرگ و مراکز خرید وصل میشود تا افراد بتوانند به شکل بیسیم با استفاده از رایانههای لپتاپ با اینترنت ارتباط برقرار کنند.
کیفیت اینترنت بیسیم به میزان زیادی به شرایط جوی بستگی دارد و از طرفی وضعیت ساختمانها نیز در این زمینه دارای نقش بسیار مهمی است؛ در بعضی از روشهای قدیمی ممکن است امواج از ساختمانها عبور نکند اما در روشهای جدید این امواج میتواند ساختمانهای بلند را دور بزند.
شبکههای بنا شده با فنآوری وایمکس جزو شبکههای بیسیم شهری محسوب میشود که به راحتی میتواند با وجود منطقه بسیار وسیعی که دکلهای وایمکس تحت پوشش قرار میدهد، کل شهر یا شهرکهای صنعتی و مناطق استراتژیک را پوشش دهد و امکان استفاده از اینترنت بسیار پرسرعت را از طریق این فنآوری برای سازمانها و شرکتهای تجاری و همچنین منازل مسکونی امکانپذیر سازد.
از جمله ویژگیهای وایمکس این است که علاوه بر داده، صدا و تصویر را نیز به خوبی پشتیبانی میکند و سرویسی که ارایه میشود به صورت کاملا نامحدود است، از این رو هیچگونه محدودیت حجمی و یا زمانی ندارد و این بدان معناست که کاربر میتواند بدون هیچ محدودیت زمانی، در تمام شبانهروز به هر مقدار و حجمی که پهنای باندش اجازه دهد دانلود یا آپلود کند.
بنابراین این فنآوری به عنوان فنآوری پیشرفته در عرصه فنآوری اطلاعات میتواند موثرترین و کارآمدترین راه حل موجود باشد تا سیستم خرید از فروشگاهها، سازمانها و شرکتهای تجاری را آسان کند.
تا پایان سال 2008، بیش از 200 اپراتور درجهان خدمات وایمکس را عرضه کردند و پیش بینی میشود تا سال 2012 این رقم به 538 اپراتور در جهان برسد.
در حال حاضر، سهم منطقه خاورمیانه چهار درصد از کل پیاده سازی ها و توسعههای جهانی وایمکس است و پیشبینی میشود تا سال 2012، تعداد کشورهایی که زیرپوشش این شبکه ها خواهد بود به 201 کشور از مجموع 234 کشور برسد که نشان از گسترش این فناوری در دنیاست.
همچنین کارشناسان معتقدند کاربران جهانی وایمکس از 300 هزار مشترک در سال 2006 به 131 میلیون نفر در سال 2011 خواهد رسید و میزان سرمایه گذاری انجام شده برای این فناوری در این سال به 26 میلیارد دلار میرسد.
وایمکس در ایران
بر همین اساس و با توجه به قابلیت بالای این تکنولوژی در سرعت انتقال دادهها و پوشش مناسب بهویژه در مناطق محروم، مسوولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تصمیم گرفتند مزایدهای سراسری برای ارائه خدمات وایمکس برگزارکنند.
بر همین اساس، مطالعات اولیه از سوی سازمان تنظیم مقررات و با همکاری مرکز تحقیقات آغاز و نتایج آن در تابستان 86 نهایی شد، سپس مطالعات تکمیلی به منظور تعیین راهبردها در این سازمان انجام و گزارش توجیهی و درخواست مجوز از دولت برای برگزاری مزایده و واگذاری مجوز، آماده و به دولت ارسال شد.
دولت نیز در مصوبه 21 اسفند ماه سال گذشته خود مقرر داشت تا صدور این پروانه به صورت استانی بوده و دریافت مبالغ حق الامتیاز آن از طریق مزایده صورت گیرد.
با توجه به این مصوبه، رئیس جمهور در روزجهانی ارتباطات(27 اردیبهشت) پروانه مزایده وایمکس را به مجری آن اعطا کرد و در هشتم تیر ماه مزایده از طریق راسانه های جمعی اعلام و فروش اسناد آن آغاز شد.
در مرحله نخست، شش شرکت در مزایده شرکت کرده بودند که پس از بازگشایی پاکات الف و ب مربوط به اسناد حقوقی و پیشنهاد های فنی در دوم مهر ماه، چهار شرکت توانستند حد نصاب لازم را در این خصوص کسب کنند.
در نهایت، 13 آبان ماه پاکات قیمت نیز گشوده شد و شرکت مبین نت در تمام استان ها، ایرانسل در شش استان، شرکت مشارکتی سیار اصفهان در اصفهان و شرکت رایانه دانش گلستان در استان گلستان به عنوان برندگان مزایده معرفی شدند.
بر اساس پروانه، این شرکت ها میبایست سرویس دهی خود را پس از نه ماه از دریافت پروانه آغاز کنند که برخی از آن ها مانند ایرانسل قول داده است تا طی شش ماه آینده این کار را عملیاتی کند.
سعید کریمی
(سه شنبه ۱۳ اسفند ۱۳۸۷)
۱۳:۰۴