گزارش همایش تخصصی و کارگاه آموزشی "بررسی ایمنی تشعشع در شبکه های ارتباطی" یزد 31 اردیبهشت ماه 1393

 به گزارش روابط عمومی اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان یزد :

قانون حفاظت در برابر اشعه در سال 1368 در مجلس شورای اسلامی تصویب و کلیه مراکز کار با پرتوها اعم از یونساز و غیر یونساز ملزم به اجرای این قانون و اخذ پروانه اشتغال به کار با پرتو از سازمان انرژی اتمی ایران به عنوان متولی اجرای این قانون هستند .

شرکتهای ارائه دهنده خدمات ارتباطی نیز پروانه اشتغال به کار و تاییدیه های لازم را از آن سازمان دریافت می کنند و ملزم به رعایت حدود پرتوگیری و ایمنی تجهیزات مورد استفاده می باشند. لیکن در مواردی مشاهده می شود ایمنی سایت های BTS مورد تردید برخی از افراد جامعه بوده و در مواردی ساکنین مجاور این سایت ها با مراجعه به دستگاه های اجرایی استان نسبت به تشعشع آنتن های مذکور ابراز نگرانی می کنند و این امر موجب تاخیر در توسعه ارتباطات، به عنوان یکی از ارکان پیشرفت جامعه می شود در این راستا این اداره کل به عنوان متولی ارتباطات و فناوری اطلاعات در استان، با هدف افزایش آگاهی عمومی در زمینه نظارت و کنترل بر آنتن های BTS از سوی دستگاه های مسئول، اقدام به برگزاری همایش تخصصی و کارگاه آموزشی تحت عنوان " بررسی ایمنی تشعشع در شبکه های ارتباطی " با همکاری سازمان انرژی اتمی ایران ،انجمن حفاظت در برابراشعه ایران و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در 31 اردیبهشت ماه 1393 کرد.

در این همایش که در دو نوبت صبح و بعد از ظهر با حضور مسئولین استانداری، دادگستری،
شهرداری ها، رؤسا و اعضای شورای شهر، دانشگاه علوم پزشکی و دیگر دانشگاه های استان، سازمان حفاظت محیط زیست، صدا و سیما و نمایندگان شرکت های خدمات ارتباطی همراه (همراه اول، ایرانسل، رایتل و مبین نت) برگزار شد.

در افتتاحیه به ترتیب مهندس وزیری مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان، مهندس رضایی معاون استاندار، دکتر باباخانی معاون مدیرکل دفتر حفاظت در برابر اشعه، مهندس فرودین عضو هیئت مدیره انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران، به ایراد سخنانی در موضوع همایش پرداختند.

در ادامه نمایندگان سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ،سازمان انرژی اتمی ایران و انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران مطالب تخصصی مرتبط با محورهای همایش را ارائه کردند.

ماحصل مطالب روشن کرد که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ضمن کنترل تجهیزات درمبادی ورودی و گمرکات، اعمال استانداردها و تایید نمونه تجهیزات مخابراتی وارتباطی وهدایت شرکت های ارائه دهنده خدمات ارتباطی به سازمان انرژی اتمی ایران برای دریافت مجوز، آنها را نیز ملزم به اندازه گیری پرتوها و رعایت حدود استاندارد می نماید. همچنین سازمان انرژی اتمی ایران در سطح کشور متولی بررسی تششع بوده و ضمن صدور مجوز اشتغال به کار، بر جریان امور مربوطه نظارت داشته و مسئولیت ایمنی تشعشع را برعهده دارد.

در پایان نوبت صبح جلسه پرسش و پاسخ با حضور ارائه کنندگان برگزار و به سوالات حاضرین در همایش پاسخ داده شد.

در نوبت بعد از ظهر که شامل کارگاه تخصصی تئوری و عملی بود در قسمت تئوری مهندس طالاری، خانم مهندس فرودین و دکتر حسینی پناه به ترتیب به تشریح فناوری تلفن همراه، استاندارد حدود پرتوگیری و قانون و مقررات نظارت بر تشعشع و نیز به بررسی اصول اندازه گیری پرتوهای رادیویی پرداختند. در بخش عملی کارگاه ابتدا شرکت کنندگان با حضور در محوطه باز محل برگزاری همایش که سایت BTS سیار مستقر شده بود به طور عملی با نحوه اندازه گیری پرتو آشنا شدندکه میزان تشعشع اندازه گیری شده بسیار پایین تر از حد مجاز و حدود یکصدم استاندارد بود .

در ادامه با مراجعه به یکی از سایت های BTS که در مجاورت مدرسه و نزدیک یک مجتمع مسکونی قرار داشت و مورد اعتراض مردم  قرار گرفته بود با حضور اهالی محل، مسئولین مدرسه و شرکت کنندگان درکارگاه، میزان تشعشع آنتن های موجود اندازه گیری شد همچنین با درخواست اهالی محل در پشت بام مجتمع و واحد مسکونی یکی از اهالی مجتمع نیز همین آزمایشات تکرار شد و نشان داد میزان تشعشع از حد استاندارد بسیار پائین تر است.

در حاشیه این کارگاه، به پیشنهاد شرکت کنندگان میزان تشعشع یک نمونه از گوشیهای تلفن همراه موجود نیز اندازه گیری شد که مقدار پرتوافکنی آن در حال ارتباط، چندین برابر بیشتر از پرتوهای اطراف آنتن های BTS بود.

گزیده ای ازمطالب ارائه شده در همایش تقدیم می شود:

سلامت جامعه در صدر برنامه‌های مسئولین نظام قرار دارد.

مدیر کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان یزد ضمن خوش آمدگویی به مدیران و کارشناسان حاضر و تشکر از شرکت آنها در همایش گفت: وضعیت ارتباطی استان مطلوب است و عمده روستاهای دارای سکنه ارتباط مخابراتی دارند. برنامه بعدی ما رساندن اینترنت پر سرعت به روستاها و نقاطی است که به جهت عدم صرفه اقتصادی در حوزه عمل اپراتورها قرار ندارد. در هفته ارتباطات سال جاری با افتتاح طرح اینترنت پر سرعت در 52 روستای استان تعداد روستاهای برخوردار از اینترنت پر سرعت در استان یزد به بیش از 255 روستا رسید.

    محمدرضا وزیری در همایش بررسی ایمنی تشعشع در شبکه‌های ارتباطی در یزد، افزود: در حال حاضر ضریب نفوذ تلفن همراه در استان یزد یکصد و پانزده درصد است که به ازای هر نفر بیش از یک تلفن همراه در استان وجود دارد.وی ادامه داد: در حال حاضر در کشور چهار اپراتور برای ارائه خدمات تلفن همراه و دیتا اقدام به نصب آنتن‌های BTS  می‌کنند .

    مدیر کل ارتباطات و فناوری استان یزد با اشاره به اینکه سلامت جامعه در صدربرنامه‌های مسئولین نظام قرار دارد، افزود: جامعه باید این اطمینان را داشته باشد که تشعشات آنتن‌های BTS در کشور از حد استانداردهای معمول نیز پایین‌تر است و مرتباً توسط نهادهای مرتبط رصد می شود.

    وزیری گفت: هدف ازبرگزاری این همایش نیز اطمینان بخشی به مردم و مسئولان در ارتباط با رعایت قانون حفاظت در برابر اشعه است و این همایش به منظور بررسی و اندازه‌گیری تشعشع آنتن‌های BTS تلفن همراه و وایمکس با حضور جمعی از مقامات، مسئولین، متخصصان و کارشناسان دستگاه‌های استانی و کشوری در یزد برگزار می شود.

    وی ادامه داد: سازمان انرژی اتمی ایران، سازمان تنظیم مقرارات و ارتباطات رادیویی و انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران بر تشعشات آنتن‌های BTS نظارت کامل دارند و علاوه بر این اپراتورهای کشور و اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان‌ها نیز بر این موضوع نظارت می کنند .موارد ی نیز در گذشته وجود داشته که مورد بررسی قرار گرفته و نهایتاً منجر به اطمینان بخشی به مردم شده است.

    وزیری اظهار داشت: از مشکلات موجود در این رابطه در منظر قرار داشتن آنتن‌های BTS است و امیدواریم با هماهنگی  بیشتر شرکت های خدمات ارتباطی همراه با شهرداری‌ها و سازمان‌های مسئول، این آنتن‌ها به گونه‌ای در شهرها نصب شود که هم به منظر بصری شهرها خدشه وارد نکند و هم باعث تشدید نگرانی بیش از حد مردم نشود.

نباید از پیشرفت تکنولوژی به دلیل برخی نگرانی‌های بی‌اساس و حاشیه ها غافل شویم.

معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استاندار یزد نیز در این همایش گفت: توسعه و پیشرفت‌های ارتباطاتی در کشور در سال‌های اخیر با شتاب زیادی همراه بوده و با توسعه و ایجاد زیرساخت‌های مخابراتی مناسب در کشور بسیاری از امور مردم راحت‌ و کم‌هزینه‌تر از گذشته انجام می‌شود.

    عباسعلی رضایی ، افزود: نباید با وجود مزایای زیادی که این زیرساخت‌ها برای مردم و جامعه دارد، از پیشرفت تکنولوژی به دلیل برخی نگرانی‌های بی‌اساس و حاشیه ها غافل شویم.

    وی اظهار داشت: قطعاً این پیشرفت‌ها با وجود مزایایی که دارند باعث یک سری نگرانی‌ها در جامعه می‌شود ولی باید به مردم و جامعه این اطمینان داده شود که شبکه‌های ارتباطی در کشورمان از لحاظ مسائل زیست محیطی و سلامتی برای جامعه تحت نظارت کامل هستند.

با راه‌اندازی سامانه جدید ،تشعشعات فرابنفش در سراسر کشور اندازه‌گیری می شود.

    معاون مدیر کل دفتر حفاظت در برابر اشعه سازمان انرژی اتمی کشور در همایش بررسی ایمنی تشعشع در شبکه‌های ارتباطی با اشاره به تصویب قانون حفاظت در برابر اشعه کشور طی دهه 60 به عنوان یکی از قوانین در مورد پرتوها، گفت وظیفه نظارت و حسن انجام این کار نیز به عهده سازمان انرژی اتمی و دفتر حفاظت در برابر اشعه گذاشته شده است.که وظیفه نظارت و اطمینان بخشی در مورد حفاظت مردم، جامعه و نسل‌های بعدی و محیط زیست در برابر اشعه انرژی هسته‌ای و دستگاه‌های مولد پرتو را برعهده دارد.

    دکتر باباخانی از فعالیت حدود 100 هزار نفر در قالب 400 مرکز کار با مولدهای پرتوساز در کشور اعم ازشاغلان در بیمارستان‌ها، کارخانجات و دیگر مراکز کشور خبر داد .

وی با بیان این که ما در دنیایی از پرتوها زندگی می‌کنیم، پرتوها را به دو گونه یون ساز و غیریون‌ساز تقسیم کرد و افزود: اشعه‌های ایکس و گاما در زمره پرتوهای یون‌ساز و تشعشات آنتن‌های BTS و شبکه‌های ارتباطی نیز از نمونه پروتوهای غیریون‌ساز هستند.

    وی همچنین از برنامه‌های در حال انجام توسط این دفتر، تدوین ضوابط و مقررات مرتبط با ایمنی کار با پرتوها، بازرسی سالانه از مراکز پرتو ساز و پایش پرتوهای غیریون‌ساز در کشور را برشمرد.

    وی در پایان انجام کار عملی اندازه‌گیری تشعشات در ایستگاه BTS نصب شده در کنار محل برگزاری این همایش را فرصتی مناسب برای آشنایی با روش‌های اندازه‌گیری و استانداردهای پرتو‌های مذکور برای حاضران در این همایش خواند.

عضو هیئت مدیره انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران چگالی توان تابشی آنتنهایBTS در نقاط اندازه گیری شده استان را بسیار کمتر از حدود استاندارد پرتوگیری اعلام کرد و استان یزد را فاقد نقطه بحرانی دانست.

    سرکار خانم دلنواز فرودین عضو هیئت مدیره انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران در این همایش، ایجاد ارتباط موثر و کمک به شناسایی موضوعات مورد توجه جامعه و مردم در مورد حفاظت پرتویی و همچنین ترویج فرهنگ ایمنی هسته ای و حفاظت پرتویی و نیز تسهیل ارتباطات علمی را از جمله اهداف کلان این انجمن برشمرد.

    ایشان همچنین خط مشی انجمن را ترویج و توسعه علوم تخصصی در حوزه حفاظت پرتویی و مشارکت در طرح های علمی و فنی کلان خواند و استراتژی این انجمن برای تحقق این اهداف کلان را ایجاد ارتباطات منسجم و موثر با نهادهای قانونی وهم ذینفعان، دانشمندان، متخصصان در رأس همه مردم دانست ودر ادامه به آموزش و ارتقا فرهنگ از دیگر استراتژی های این انجمن اشاره نمود.

    رئیس بخش پرتو های غیریون ساز انجمن حفاظت در برابر اشعه کشور از جمله اقدامات انجام شده در این راستا را همکاری با برخی نهادهای اجرایی،آموزشی و پژوهشی جهت برگزاری همایش با موضوعات حفاظت پرتویی در برخی از شهرهای کشور از جمله شیراز و تبریز برشمرد که علاوه برانعکاس وسیع در سطح جامعه تاثیر مثبت بسزایی در رابطه با تشعشع امواج در اذهان عموم مردم ایجاد کرده است.

    خانم دلنواز فرودین با اشاره به این موضوع که انجمن به عنوان یک نهاد غیر دولتی پل ارتباطی بین نهادهای دولتی و مردم و جامعه ایرانی است ابراز امیدواری کرد که پژوهشگران، دانشمندان و تمامی کسانی که در ارتباط با حفاظت در برابر اشعه اعم از یون ساز و غیر یونساز و بخصوص پرتوهای رادیویی و مایکروویو در حوزه ارتباطات فعالیت می کنند با انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران در ارتباط باشند وخاطر نشان کردکه اطلاعات علمی آنها نیز در نشریه انجمن در حوزه های مختلف قابل چاپ است.

    ایشان در ادامه به ارزیابی وضعیت تابش آنتن ایستگاههای BTS در استان یزد پرداخت و از عملکرد شرکتهای خدماتی همراه جهت انتخاب موقعیت و محل مناسب سایتهای  BTS در شهر یزد تشکرکرد وافزود، از 191 نقطه اندازه گیری شده در استان،46 نقطه در داخل ساختمان از جمله مهد کودکها، مدارس، منازل مسکونی، مغازه ها و 145 نقطه در فضای باز بوده است.وی گفت استان یزد با توجه به موقعیت جغرافیایی و مسطح بودن اکثر نقاط شهری و همچنین نداشتن ساختمانهای بلند، خوشبختانه فاقد نقطه بحرانی است و نتایج بدست آمده ازگزارش ارزیابی حاکی از آن است که چگالی توان تابشی آنتنهای BTS در نقاط اندازه گیری شده بسیار کمتر از حدود استاندارد پرتوگیری است و اغلب نقاط از 0/01 حد مطابق با استاندارد ملی و راهنمای جهانی کم تر است. بدیهی است که با رعایت مقررات ملی و نظارت دائمی باید تلاش شود که این وضعیت پایدار بماند.

    خانم فرودین در کارگاه عملی اندازه گیری، میزان توان تابشی آنتن های سایت سیار مستقر شده در محل همایش و چند سایت نزدیک به یک مدرسه و مجتمع مسکونی رادر حضور اهالی محل، مسئولین مدرسه و شرکت کنندگان در کارگاه آموزشی اندازه گیری و ضمن تایید پایین بودن توان تابشی آنتن ها از مقدار استاندارد، به سوالات حاضرین پاسخ گفت.

مدیر کل صدور پروانه سرویسهای رادیویی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در این همایش گفت : درسال 1386 کمیته مشترکی با عضویت سازمان انرژی اتمی ایران و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی و اپراتورهای ارتباطی تشکیل شد که نظارت کامل دکلها را برعهده دارند و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به شکایات واعتراضات مردم رسیدگی می کند و تشعشعات به صورت دوره ای اندازه گیری می شود تا کلیه استانداردها رعایت شود .

    دکتر فرد از دیگر وظایف  سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در خصوص ایمنی تشعشعات رادیویی رعایت قانون حفاظت در برابر اشعه وآیین نامه اجرایی آن، تامین ملزومات ایمنی تشعشعی در مقررات تنظیم شده، همکاری در انجام اندازه گیری ها، کنترل تجهیزات درمبادی ورودی و گمرکات، اعمال استانداردها و تایید نمونه تجهیزات مخابراتی وارتباطی، هدایت دارندگان پروانه برای دریافت پروانه اشتغال به کار در مراکز مولد اشعه و ارائه مقررات تنظیمی سازمان انرژی اتمی ایران به دارندگان پروانه اپراتوری را بر شمرد.

    وی افزود :در سال 1385 شرکت ارتباطات شهر با اهداف بررسی دقیق ملاحظات ایمنی و عوامل تشعشعی ،ساماندهی و تجمیع سایتها و دکل های همجوار، استفاده مشترک از سایتها و مکان یابی، زیبا سازی و مستترسازی دکل های مخابراتی با در نظر گرفتن کلیه نظامات شهری و الزامات شهرسازی و مبلمان شهری، رسیدگی به اعتراضات مردمی به دکلها و پاسخ به آن، تنظیم و ابلاغ الزامات معماری و شهرسازی از طریق سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیوی تأسیس گردید.

رادیویی در پاسخ گویی به نگرانی های مردم در ارتباط با نصب آنتن های BTS و WIMAX در کشور سخن گفت.

خانم نازی همایون نسب در این همایش به نقش سازمان در نظارت بر کیفیت ارائه خدمات و اعمال مقررات در بخش ارتباطات از جمله ارتباطات

رادیویی وهمچنین رسیدگی به شکایات مردمی در خصوص ارائه خدمات اپراتورهای حوزه ارتباطات که از طریق سایت سازمان و شماره تلفن

195 ثبت می گردد پرداخت و در ادامه اشاره ای به اقدامات و برنامه های آتی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از جمله نظارت مداوم

بر تشعشعات، فرهنگ سازی و اطلاع رسانی، تداوم و ارتقاء اعمال مقررات، آموزش و....داشت.

    عضو هیئت علمی دانشگاه، پژوهشگر و محقق در زمینه محیط الکترومغناطیس و مدل های انتشار امواج در ارتباطات بدون سیم وبررسی الزامات قانونی شرکتهای خدمات ارتباطی در این همایش گفت: ما تلاش میکنیم ذهنیت مخاطبین را از فضای هجوم غیر قطعی، داده ها و اطلاعات، به فضای قطعی دانسته ها وعلم ارتقاء دهیم بهترین راه رسیدن به یک نظر علمی قطعی انجام اندازه گیری با دستگاههای دقیق ومورد تأیید و کالیبره بر اساس دستورالعمل استاندارد است.

    دکتر سید موسوی افزود : مساله اول دنیای امروز ابزارهای هوشمند همراه است که به صورت حس گرها، موتورهای ارتباطی، کامپیوتر وکاربردهای نامحدود یکپارچه شده اند و مسأله دوم نیاز به سرعت زیاد در انتقال دادها و تحرک پذیری بهتر است (یعنی سرویس دهی با کیفیت در حرکت باسرعت زیاد) که برای این موارد شبکه های پهن و دسترسی چندگانه به آنتنهای متعدد ضروری است در نهایت ایجاد زیر ساخت های مورد نیاز برای داشتن ابزار همراه هوشمند لازم میباشد.

    وی ادامه داد: تعامل تشعشع منابع RF با سیستم ایمنی بدن بدین صورت است که این امواج دمای ناحیه ای از بدن که درمعرض تابش قرار گرفته است  را افزایش می دهند، افزایش دما ،در مدت 6دقیقه به مقدار ثابتی می رسدو درآن مقدار باقی میماندکه سیستم فیزیولوژیکی بدن قادربه عکس العمل مناسب در برابر تغییرحرارت می شود و بافتهای زنده دچار یونیزه شدگی وتخریب نمیشوند به همین دلیل این امواج را امواج غیر یونیزه کننده می نامند.

    این پژوهشگر بیان کرد: منابع بسیار زیاد دیگری در اطراف ما هستند که میدان مغناطیسی دارند و امواج انتشار می کنند که از جمله دکلهای برق فشار قوی، یخچال فریزر، سشوار، تلویزیون، کامپیوتر و جاروبرقی را می توان نام برد.

سازمان امورحفاظت دربرابر اشعه ضوابطی را اجباری کرده است که اپراتورهای تلفن همراه در داخل کشور سختگیرانه ترین حدرا رعایت کنند تا به مردم آسیبی نرسد.

    عضو هیات مدیره انجمن حفاظت در برابر اشعه ایران نیز در این همایش گفت: درضوابط کار با پرتوهای رادیویی و مایکروویو مصوب واحد قانونی اجرای ملی ایران (پرتوهای غیر یونساز- حدود پرتوگیری) با کد مصوب 8567 اجباری اعلام شده است .استانداردهای پرتوهای رادیویی و مایکروویو بر اساس استانداردهای ملی، استانداردهای بین المللی و استانداردهای  ICNIRPمی باشند کشورهایی نظیر کشورهای اتحادیه اروپا، ژاپن واسترالیا استانداردهای ملی خود را بر مبنای این راهنما تدوین نموده اند.

    دکتر حسینی پناه افزود: برای اپراتورهای تلفن همراه در داخل کشور سازمان امورحفاظت دربرابر اشعه ضوابطی را اجباری کرده است که سختگیرانه ترین حد را رعایت کنند یعنی 440 میکرووات بر سانتی متر مربع را به عنوان حد برای هر محدوده فرکانسی در نظر بگیرند تا به مردم آسیبی نرسد.

    وی ادامه داد: اجرای استاندارد ملی ایران به این  صورت است که دارندگان پروانه اشتغال به کار با منابع رادیویی ومایکروویو موظفند میدانهای تابش ناشی از نصب تجهیزات رادیویی و مایکروویو را اندازه گیری کنند، نتایج اندازه گیری شده را به واحد قانونی ارائه نمایند، پروانه واردات دستگاههای مولد پرتوهای رادیویی ومایکروویو و پروانه اشتغال در مراکز کار با پرتوهای رادیویی ومایکروویو صادر نمایند، از دارندگان پروانه بازرسی کنند، با استفاده از تجهیزات، اندازه گیری های مستقل انجام و نتایج را با حدود استاندارد برای مردم و پرتوکاران مقایسه نمایند.